เต้านมคัดตึง (Engorgement)
เต้านมคัดตึงมักเกิดในช่วง 3-5 วันแรกหลังคลอด เมื่อน้ำนมเริ่มมาเต็มที่ เต้านมจะบวม แข็ง เจ็บ และอาจมีไข้ต่ำๆ เป็นภาวะปกติที่มักหายไปภายใน 1-2 วันหากให้ลูกดูดนมบ่อยๆ
วิธีบรรเทา
- ให้ลูกดูดนมบ่อยขึ้น ทุก 2-3 ชั่วโมง
- ประคบอุ่นก่อนให้นม เพื่อช่วยให้น้ำนมไหลง่ายขึ้น
- ประคบเย็นหลังให้นม เพื่อลดบวม
- บีบน้ำนมออกเล็กน้อยก่อนให้ลูกดูด หากลานนมตึงจนลูกอมไม่ได้
ท่อน้ำนมอุดตัน (Plugged Duct)
เกิดเมื่อน้ำนมไหลไม่สะดวกในท่อน้ำนมบางท่อ ทำให้คลำได้ก้อนแข็งที่เจ็บเฉพาะจุด ผิวหนังบริเวณนั้นอาจแดง แต่ไม่มีไข้
วิธีแก้ไข
- ให้ลูกดูดข้างที่อุดตันก่อน โดยจัดท่าให้คางลูกชี้ไปทางก้อนแข็ง
- นวดเบาๆ จากก้อนแข็งไปทางหัวนมขณะลูกดูด
- ประคบอุ่นและนวดก่อนให้นม
- หลีกเลี่ยงเสื้อชั้นในที่รัดแน่นเกินไป
เมื่อไหร่ต้องพบแพทย์?
หากมีไข้สูงกว่า 38.5°C เต้านมแดง ร้อน บวมมาก หรืออาการไม่ดีขึ้นภายใน 24-48 ชั่วโมง ควรพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นเต้านมอักเสบ (Mastitis) ที่ต้องรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ แต่ยังคงให้นมแม่ได้ต่อเนื่อง
